eDNA-onderzoek bij spouwmuurisolatie, wat aannemers moeten weten over vleermuizen en natuurregels

eDNA-onderzoek naar vleermuizen bij spouwmuurisolatie

Voordat je een spouwmuur isoleert, is onderzoek naar vleermuizen verplicht. Sinds maart 2025 is eDNA-onderzoek daarvoor officieel erkend. De methode geeft sneller duidelijkheid dan het klassieke vleermuisonderzoek en kan het hele jaar door. Is de uitslag negatief, dan kun je regulier isoleren. Voor aannemers betekent dat een veel betere planbaarheid.

Onder woningeigenaren en aannemers die met spouwmuurisolatie bezig zijn, speelt al jaren de vraag naar vleermuizen en natuurregels. Mag een spouw worden geïsoleerd als er mogelijk beschermde diersoorten in leven? Die discussie heeft een praktische wending gekregen, doordat nieuwe onderzoeksmethoden sneller duidelijkheid geven dan voorheen. IsoClima legt uit wat dat betekent voor de planning van je isolatieproject.

Waarom natuurregels gelden bij spouwmuurisolatie

Spouwmuren kunnen een verblijfplaats zijn voor beschermde diersoorten, zoals vleermuizen. Sinds 1 januari 2024 staan de regels daarvoor in de Omgevingswet, die de Wet natuurbescherming heeft vervangen. Voorafgaand aan spouwmuurisolatie is onderzoek verplicht. Het klassieke onderzoek kon maanden duren en zorgde voor flinke vertraging in isolatieprojecten.

Goed om te weten: in de kraamperiode van vleermuizen, van 1 april tot 1 augustus, mogen geen vleermuiswerende maatregelen worden genomen. Spouwmuren mogen in die periode dus niet zomaar worden vrijgemaakt. Houd daar rekening mee in je planning.

Wat eDNA-onderzoek verandert

Bij eDNA-onderzoek worden met een steriele roller monsters genomen bij de in- en uitvliegopeningen van de spouw. Een laboratorium onderzoekt die op DNA-sporen van vleermuizen. Sinds 7 maart 2025 is deze methode erkend voor onderzoek bij spouwmuurisolatie. De doorlooptijd is doorgaans ongeveer een week, en het onderzoek kan het hele jaar door worden uitgevoerd.

Dat betekent niet dat elke spouw zonder meer geïsoleerd kan worden. Worden er wel sporen van vleermuizen gevonden, dan zijn die beschermd en is eDNA geen oplossing. Dan zijn aanvullende maatregelen nodig. Wel is de periode van onzekerheid veel korter geworden. Bij een negatieve uitslag kun je regulier isoleren, ook buiten het traditionele seizoen.

  • ✓ eDNA-onderzoek geeft doorgaans sneller duidelijkheid dan klassiek onderzoek
  • ✓ Tussen 1 april en 1 augustus mogen spouwmuren niet zomaar worden vrijgemaakt
  • ✓ Een overtreding van de natuurregels kan leiden tot hoge boetes voor bedrijf en opdrachtgever
  • ✓ IsoClima adviseert per project op tijd over de te volgen procedure

Wat dit betekent voor aannemers en projectplanning

Werk je als aannemer aan een renovatie of een woningbouwproject met bestaande spouwmuren, dan bepaalt het natuuronderzoek mede je planning. Door eDNA-onderzoek vroeg in het traject in te plannen, weet je snel of de spouw regulier geïsoleerd kan worden. Zo voorkom je dat het isolatiewerk het kritieke pad van je project blokkeert. IsoClima denkt vooraf mee over de procedure, de timing en de keuze van het materiaal voor de spouw. Lees meer over spouwmuurisolatie met SLS20F glaskorrel en over onze aanpak voor woningbouw en projectbouw.

Onze aanpak, eerlijk over wat wel en niet kan

Bij twijfel over de aanwezigheid van beschermde soorten adviseert IsoClima altijd eerst een deskundige beoordeling. We nemen geen risico op een overtreding van de natuurregels. We isoleren liever een paar weken later volgens de regels, dan dat we jou of je opdrachtgever blootstellen aan juridische risico’s of schade aan beschermde dieren. Alle informatie over de spouw vind je op onze pagina over spouwmuurisolatie.

Aan de slag met IsoClima

Twijfel je of een spouwmuur in jouw project zonder vertraging geïsoleerd kan worden? We denken vooraf mee over de procedure. Neem contact op via info@isoclima.nl of vraag een vrijblijvende offerte aan.

Neem contact op

Vragen over isolatie

Mag elke spouwmuur zomaar geïsoleerd worden?

Nee, niet elke spouwmuur mag zomaar geïsoleerd worden. Spouwmuren kunnen een verblijfplaats zijn voor beschermde diersoorten, zoals vleermuizen. Daarom is onderzoek voorafgaand aan spouwmuurisolatie verplicht volgens de Omgevingswet. Is de uitslag negatief, dan kun je regulier isoleren. Worden er wel vleermuizen gevonden, dan zijn aanvullende maatregelen nodig.

Wat is het voordeel van eDNA-onderzoek?

Het voordeel van eDNA-onderzoek is dat het in veel gevallen sneller duidelijkheid geeft dan het klassieke vleermuisonderzoek. De doorlooptijd is doorgaans ongeveer een week, en het onderzoek kan het hele jaar door. Sinds 7 maart 2025 is de methode erkend voor spouwmuurisolatie. Daardoor beperk je de vertraging in je isolatietraject.

In welke periode mogen spouwmuren niet worden vrijgemaakt?

In de kraamperiode van vleermuizen, van 1 april tot 1 augustus, mogen geen vleermuiswerende maatregelen worden genomen. Spouwmuren mogen in die periode dus niet zomaar worden vrijgemaakt. Plan je spouwmuurisolatie daarom met die periode in het achterhoofd, en laat eDNA-onderzoek op tijd uitvoeren.

Welke wet geldt voor vleermuizen bij spouwmuurisolatie?

Sinds 1 januari 2024 staan de natuurregels voor spouwmuurisolatie in de Omgevingswet. Die heeft de Wet natuurbescherming vervangen. Het verstoren of doden van vleermuizen is verboden, en voorafgaand onderzoek is verplicht. Een overtreding kan leiden tot handhaving en hoge boetes, voor het uitvoerende bedrijf en voor de opdrachtgever.

Wat gebeurt er als eDNA-onderzoek vleermuizen aantoont?

Worden er bij eDNA-onderzoek sporen van vleermuizen gevonden, dan zijn die vleermuizen beschermd en kun je de spouw niet regulier isoleren. eDNA is dan geen oplossing. Er zijn aanvullende stappen nodig, afhankelijk van de situatie. IsoClima adviseert in dat geval altijd eerst een deskundige beoordeling, zodat je geen risico loopt op een overtreding.

Hoe houd je als aannemer rekening met natuuronderzoek in je planning?

Als aannemer houd je in je planning rekening met natuuronderzoek door eDNA-onderzoek vroeg in het traject in te plannen. Zo weet je snel of de spouw regulier geïsoleerd kan worden, en voorkom je dat het isolatiewerk je project blokkeert. Houd ook rekening met de kraamperiode van 1 april tot 1 augustus. IsoClima denkt vooraf mee over de procedure.